Dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động 2019: 10 điểm nóng doanh nghiệp cần rà soát ngay

Tin gốc: "10+ quy định của Bộ luật Lao động 2019 sắp được sửa đổi, bổ sung" (LuatVietnam) · Tìm bài gốc Dưới đây là bài phân tích gốc do AI biên soạn dựa trên các sự kiện được xác minh từ 2 nguồn tin thực tế (không phải dịch hay sao chép bản gốc). Xem nguồn ở cuối bài.

Dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 đang đặt ra yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp và luật sư rà soát ngay các quy định nội bộ, đặc biệt về thời giờ làm việc và kỷ luật lao động. Những thay đổi cụ thể như bổ sung "Ngày Văn hóa Việt Nam" vào danh sách ngày lễ hưởng nguyên lương hay điều chỉnh chế độ nghỉ thai sản cho lao động nữ là những điểm nóng cần được cập nhật kịp thời để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Bối cảnh cập nhật pháp lý: Vì sao doanh nghiệp cần hành động ngay trong 2025?

Việc rà soát các quy định lao động không còn là công việc định kỳ hàng năm mà trở thành yêu cầu cấp bách trong năm 2025, khi dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 đang được hoàn thiện để sớm có hiệu lực. Sự thay đổi này không chỉ dừng lại ở việc cập nhật các điều khoản cũ mà còn đưa ra những quy định mới có tác động trực tiếp đến chi phí nhân sự và quy trình vận hành của doanh nghiệp. Nếu không chủ động cập nhật, các tổ chức có nguy cơ đối mặt với rủi ro pháp lý do áp dụng sai quy định trong giai đoạn chuyển tiếp, đặc biệt là khi các mốc thời gian hiệu lực của luật mới đang dần cận kề.

Tính cấp thiết của việc hành động ngay lập tức xuất phát từ những thay đổi cụ thể trong chế độ phúc lợi và quản lý nhà nước. Theo các thông tin được đưa tin, dự thảo dự kiến bổ sung "Ngày văn hóa Việt Nam" (ngày 24 tháng 11 hàng năm) vào danh sách các ngày lễ được hưởng nguyên lương, đồng thời điều chỉnh chế độ nghỉ thai sản lên 7 tháng đối với lao động nữ sinh con thứ hai. Những thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải tính toán lại ngân sách nhân sự và điều chỉnh quy chế nội bộ ngay từ bây giờ để tránh phát sinh tranh chấp khi luật chính thức được ban hành.

Bên cạnh đó, cơ chế quản lý nhà nước cũng có sự phân định rõ ràng hơn, tạo ra áp lực tuân thủ mới. Cụ thể, trách nhiệm quy định tổ chức và hoạt động của Hội đồng Tiền lương Quốc gia sẽ do Thủ tướng Chính phủ trực tiếp đảm nhiệm, trong khi Bộ trưởng Bộ Nội vụ có nghĩa vụ thông báo lịch nghỉ lễ, Tết trước ngày 31 tháng 12 hàng năm. Doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn này để đảm bảo quy định nội bộ luôn đồng bộ với khung pháp lý mới, tránh tình trạng quy chế công ty mâu thuẫn với quy định pháp luật vừa được cập nhật.

Thay đổi lớn về quyền lợi người lao động: Nghỉ thai sản và ngày lễ mới

Mở rộng quyền lợi nghỉ thai sản

Theo các thông tin được đưa tin về dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động, một trong những thay đổi đáng chú ý nhất liên quan đến chế độ thai sản là việc điều chỉnh thời gian nghỉ cho người lao động sinh con thứ hai. Cụ thể, từ ngày 01/7/2026, nữ lao động sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản với tổng thời gian 7 tháng, thay vì mức 6 tháng như quy định hiện hành. Thời gian này được tính bao gồm cả trước và sau khi sinh. Doanh nghiệp cần lưu ý rà soát ngay các quy chế nội bộ và hợp đồng lao động để đảm bảo việc tính toán lương, trợ cấp và kế hoạch nhân sự phù hợp với mốc thời gian hiệu lực này, tránh phát sinh tranh chấp hoặc sai sót trong chi trả chế độ khi luật chính thức có hiệu lực.

Bổ sung ngày lễ mới và nghĩa vụ thông báo

Bên cạnh chế độ thai sản, dự thảo cũng đề xuất bổ sung "Ngày văn hóa Việt Nam" vào danh sách các ngày lễ được hưởng nguyên lương. Theo đó, ngày 24/11 hằng năm sẽ được xác định là ngày nghỉ lễ, tương tự như các ngày lễ lớn khác trong năm. Quy định này dự kiến được lồng ghép vào Điều 112, khoản 1 của Bộ luật Lao động. Về cơ chế vận hành, Bộ trưởng Bộ Nội vụ sẽ chịu trách nhiệm thông báo lịch nghỉ lễ và ngày nghỉ Tết cho người lao động trước ngày 31/12 hằng năm. Việc bổ sung thêm một ngày lễ hưởng lương đầy đủ sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến quỹ lương và kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đòi hỏi các đơn vị phải cập nhật ngay vào quy chế lương và kế hoạch nghỉ phép hàng năm để tuân thủ đúng quy định pháp lý mới.

Siết chặt quản lý lao động nước ngoài và hoạt động cho thuê lao động

Cấm tái tuyển dụng và chuyển đổi cơ chế quản lý

Dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 đang tập trung vào việc siết chặt các quy định liên quan đến lao động nước ngoài, trong đó nổi bật là nội dung cấm việc tái tuyển dụng (cho thuê) lao động nước ngoài. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lao động nước ngoài bị "cho thuê" qua nhiều đơn vị khác nhau, giúp tăng cường trách nhiệm của người sử dụng lao động chính và đảm bảo quyền lợi, sự ổn định cho lực lượng lao động này tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cho thuê lao động cũng có sự thay đổi đáng kể. Thay vì duy trì hình thức cấp phép như trước đây, dự thảo chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động. Sự điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong thủ tục hành chính, đồng thời vẫn đảm bảo sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với hoạt động kinh doanh đặc thù này.

Điều chỉnh cơ chế quản lý nhà nước: Vai trò của Thủ tướng và Bộ Nội vụ

Cơ chế điều hành tiền lương quốc gia

Theo dự thảo sửa đổi, các quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng tiền lương quốc gia sẽ được điều chỉnh để phân định rõ hơn vai trò của người đứng đầu Chính phủ. Cụ thể, trách nhiệm tổ chức Hội đồng này được đề xuất giao cho Thủ tướng Chính phủ, thay vì cơ chế phối hợp đa chiều như trước đây. Sự thay đổi này nhằm mục đích tăng cường tính thống nhất trong việc xây dựng định hướng tăng lương tối thiểu vùng, giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý ổn định hơn khi lập kế hoạch tài chính nhân sự cho các kỳ điều chỉnh tiếp theo.

Nghĩa vụ công bố lịch nghỉ lễ của Bộ Nội vụ

Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo là việc siết chặt quy trình hành chính liên quan đến chế độ nghỉ ngơi. Bộ trưởng Bộ Nội vụ sẽ có nghĩa vụ phải công bố lịch nghỉ lễ, tết cho năm tiếp theo trước ngày 31/12 của năm hiện hành. Quy định này đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động cập nhật quy chế nội bộ và hợp đồng lao động ngay khi có thông báo chính thức, tránh tình trạng lúng túng trong việc bố trí ca kíp hoặc tính toán lương thưởng do thiếu thông tin sớm.

Trách nhiệm tổ chức Hội đồng tiền lương quốc gia được đề xuất giao cho Thủ tướng Chính phủ.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ có nghĩa vụ công bố lịch nghỉ lễ, tết trước ngày 31/12 hàng năm.
Doanh nghiệp cần rà soát lại quy chế nội bộ để đảm bảo tuân thủ các mốc thời gian công bố mới.

Tác động thực tiễn đến quy chế nội bộ và hợp đồng lao động

Việc bổ sung "Ngày Văn hóa Việt Nam" (24/11) vào danh sách ngày lễ hưởng nguyên lương theo dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp trong việc rà soát lại quy chế nội bộ. Hiện tại, nhiều văn bản nội bộ hoặc thỏa thuận tập thể có thể chưa liệt kê cụ thể ngày này, dẫn đến nguy cơ áp dụng sai quy định về chế độ nghỉ ngơi. Doanh nghiệp cần cập nhật ngay các phụ lục về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi để đảm bảo việc tính toán lương, ca kíp và lịch nghỉ cho người lao động được chính xác, tránh phát sinh tranh chấp khi luật có hiệu lực.

Bên cạnh đó, các quy định về kỷ luật lao động và thời giờ làm việc cũng là những điểm nóng cần được đối chiếu kỹ lưỡng. Mặc dù các thay đổi cụ thể về mức phạt hay điều khoản kỷ luật chi tiết chưa được nêu rõ trong các thông tin ban đầu, nhưng sự điều chỉnh trong cơ chế quản lý nhà nước (như vai trò của Bộ Nội vụ trong việc thông báo lịch nghỉ trước ngày 31/12 hàng năm) đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt hơn trong việc xây dựng quy trình nội bộ. Các văn bản về kỷ luật lao động cần được xem xét lại để đảm bảo tính thống nhất với các quy định mới về quyền lợi người lao động, đặc biệt là trong bối cảnh mở rộng các chế độ nghỉ ngơi và phúc lợi.

Tóm tắt các hành động cần thiết đối với văn bản nội bộ:

Cập nhật danh mục ngày lễ và nghỉ phép trong quy chế nội bộ, bổ sung "Ngày Văn hóa Việt Nam" (24/11) là ngày nghỉ hưởng nguyên lương.
Rà soát lại các quy định về thời giờ làm việc để đảm bảo tuân thủ các thay đổi liên quan đến quyền lợi nghỉ ngơi của người lao động.
Kiểm tra tính hợp lệ của các điều khoản kỷ luật lao động, đảm bảo không mâu thuẫn với các quy định mới về bảo vệ quyền lợi người lao động.
Chuẩn bị quy trình cập nhật văn bản nội bộ dựa trên thông báo lịch nghỉ chính thức từ Bộ Nội vụ trước ngày 31/12 hàng năm.

Checklist rà soát pháp chế: 5 việc cần làm trước khi luật có hiệu lực

Cập nhật hệ thống văn bản nội bộ và hợp đồng lao động

Doanh nghiệp cần tiến hành rà soát toàn diện các mẫu hợp đồng lao động, thỏa thuận phụ lục và quy chế nội bộ hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ với các thay đổi pháp lý sắp tới. Trọng tâm của bước này là điều chỉnh các điều khoản liên quan đến chế độ nghỉ thai sản, đặc biệt là việc bổ sung quy định về thời gian nghỉ 7 tháng cho lao động nữ sinh con thứ hai từ ngày 1/7/2026. Đồng thời, các văn bản cần được cập nhật để phản ánh chính xác việc bổ sung ngày "Văn hóa Việt Nam" (24/11 hằng năm) vào danh sách các ngày lễ, ngày nghỉ hưởng nguyên lương theo hướng dẫn tại Điều 112 khoản 1 của dự thảo sửa đổi. Việc chuẩn hóa các văn bản này giúp tránh các rủi ro pháp lý do áp dụng sai lệch các quy định cũ trong giai đoạn chuyển tiếp.

Điều chỉnh kế hoạch nhân sự và quản lý lao động nước ngoài

Bên cạnh việc cập nhật văn bản, doanh nghiệp cần xem xét lại chiến lược nhân sự, đặc biệt là các vị trí sử dụng lao động nước ngoài và hoạt động cho thuê lao động. Với xu hướng siết chặt quản lý, các doanh nghiệp cần kiểm tra lại hồ sơ giấy phép và xác nhận tình trạng pháp lý của nhân viên nước ngoài, lưu ý rằng dự thảo có xu hướng hạn chế hoặc cấm việc tái tuyển dụng (cho thuê lại) lao động nước ngoài. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cho thuê lao động, cần chủ động chuyển đổi quy trình từ việc xin cấp phép sang cơ chế thông báo hoạt động để phù hợp với thể chế quản lý mới. Ngoài ra, kế hoạch nghỉ lễ cần được lập lại dựa trên thông báo lịch nghỉ Tết và các ngày lễ do Bộ trưởng Bộ Nội vụ công bố trước ngày 31/12 hằng năm, đảm bảo sự linh hoạt trong phân bổ nguồn lực.

Rà soát quy trình phê duyệt và báo cáo

Để hoàn tất quá trình tuân thủ, doanh nghiệp nên thiết lập một quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ trước khi ban hành các văn bản mới. Các bước cụ thể cần thực hiện bao gồm:

Kiểm tra tính nhất quán: Đối chiếu các quy định nội bộ với dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động, đặc biệt là các thay đổi về quyền lợi người lao động và cơ chế quản lý nhà nước.
Cập nhật mẫu văn bản: Chỉnh sửa các mẫu hợp đồng và quy chế để tích hợp các ngày nghỉ mới và chế độ thai sản cập nhật.
Đào tạo và thông báo: Tổ chức các buổi họp thông tin cho bộ phận nhân sự và quản lý trực tiếp để nắm rõ các thay đổi về lao động nước ngoài và lịch nghỉ lễ.
Lưu trữ hồ sơ pháp lý: Đảm bảo mọi thay đổi đều được lưu trữ có hệ thống và có chữ ký xác nhận của các bên liên quan để làm căn cứ pháp lý khi cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Từ 1/7/2026, chế độ nghỉ thai sản cho lao động nữ sinh con thứ hai thay đổi thế nào?

Theo dự thảo sửa đổi, nữ lao động sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh với tổng thời gian là 7 tháng. Quy định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 nhằm nâng cao quyền lợi cho người lao động.

Ngày 'Văn hóa Việt Nam' sắp tới có được tính là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương không?

Dự thảo đề xuất bổ sung ngày 24/11 hằng năm là 'Ngày Văn hóa Việt Nam' vào danh mục các ngày nghỉ lễ theo Điều 112 Bộ luật Lao động. Khi được thông qua, đây sẽ là ngày nghỉ lễ mà người lao động được hưởng nguyên lương.

Doanh nghiệp cho thuê lại lao động cần lưu ý gì về thủ tục hành chính trong dự thảo mới?

Cơ chế quản lý doanh nghiệp cho thuê lại lao động sẽ chuyển từ cấp phép sang thông báo hoạt động. Bên cạnh đó, dự thảo cũng dự kiến cấm việc cho thuê lại lao động là người nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam.